Als Financial Intelligence Unit (FIU) voeren wij analyses uit op ongebruikelijke transacties. Met de nieuwe bevoegdheid kunnen we tijdens zo’n analyse een transactie (tijdelijk) laten opschorten die mogelijk gelinkt is aan witwassen, onderliggende delicten of financieren van terrorisme.

Op 1 juli 2026 krijgt FIU-Nederland deze opschortingsbevoegdheid op grond van de Wwft (artikel 17a). En per 10 juli 2027 staat de bevoegdheid in de nieuwe Implementatiewet ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering (Iwt, artikel 3.6). In dit artikel focussen we ons op de Wwft-variant van de bevoegdheid.

Hoe werkt de opschortingsbevoegdheid?

Wanneer wij een opschortingsverzoek sturen, bent u als entiteit verplicht om hieraan onverwijld opvolging te geven. Dat wil zeggen: zo snel mogelijk en zonder onnodige vertraging. U houdt de transactie dan maximaal vijf werkdagen tegen. FIU-Nederland kan dit verzoek ook bij u doen namens een buitenlandse FIU. In dat geval geldt een termijn van maximaal 10 werkdagen.

In die periode analyseren wij of de buitenlandse FIU de transactie verder om te beslissen of verdere maatregelen nodig zijn. Na afloop van de termijn beëindigt u de opschorting. Het kan ook zijn dat we u verzoeken om de opschorting eerder te beëindigen dan de gestelde termijn.

We zetten deze bevoegdheid alléén in bij een verzoek van een buitenlandse FIU of als onze eigen analyse hiertoe aanleiding geeft. Er zijn dan sterke aanwijzingen van witwassen, onderliggende delicten of terrorismefinanciering. Een proportionele inzet is altijd het uitgangspunt. We verzoeken meldingsplichtige entiteiten vanzelfsprekend nooit ongefundeerd om een transactie op te schorten.

Waarom deze bevoegdheid?

Door het opschorten van een transactie voorkomen we dat crimineel geld wordt weggesluisd en zorgen we ervoor dat er tijdig passende maatregelen genomen kunnen worden. Bijvoorbeeld beslag door opsporingsdiensten.

Veel buitenlandse FIU’s hebben deze bevoegdheid al. Als dit ook voor Nederland gaat gelden, bevordert dat de internationale samenwerking. Zo kan een buitenlandse FIU aan ons vragen om een transactie op een Nederlandse bankrekening op te laten schorten. Andersom kunnen wij dit ook vragen aan een buitenlandse FIU. Dit versterkt de internationale aanpak van witwassen en terrorismefinanciering.

Welke instellingen krijgen een verzoek?

FIU-Nederland kan wettelijk elke meldingsplichtige entiteit vragen om een transactie op te schorten. In de praktijk gaat het vooral om banken, crypto- en betaaldienstverleners.

Informatieplicht en tipping-off

Zodra een transactie is opgeschort, informeert u als meldingsplichtige entiteit direct uw cliënt over de opschorting. Dat schendt het tipping-off verbod (cf. artikel 23 Wwft) niet. Dit verbod geldt namelijk voor meldingen van ongebruikelijke transacties bij FIU-Nederland en het verstrekken van nadere informatie, maar niet voor het opvolgen van een opschortingsverzoek.

Wat als de op te schorten transactie al is uitgevoerd?

In het huidige betalingslandschap vinden veel transacties bijna realtime plaats (instant payments). Hierdoor kan het voorkomen dat de op te schorten transacties al (gedeeltelijk) zijn uitgevoerd. In zulke gevallen is opschorten niet mogelijk en dient u een tegoed ter grootte van de transactie(s) te blokkeren. U blokkeert dan alleen het aanwezige saldo op het moment van het verzoek tot opschorting. Wanneer er geen saldo beschikbaar is, is dit uiteraard niet mogelijk. Geld dat later op de rekening wordt gestort, valt niet onder het betreffende opschortingsverzoek.

Na de opschorting

Als de termijn van de opschorting is verlopen, moet het geblokkeerde tegoed worden vrijgegeven, tenzij de opsporing hierop beslag legt. Doet FIU-Nederland het opschortingsverzoek namens een buitenlandse FIU? Dan ligt het initiatief voor beslaglegging bij een buitenlandse opsporingsdienst, die via een rechtshulpverzoek beslag kan laten leggen.

Aansprakelijkheid

Als meldingsplichtige entiteit kunt u niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele economische schade die uw cliënt lijdt als u een opschortingsverzoek opvolgt. Dit staat in artikel 20c Wwft.

Oók bevoegdheid in Europese AML-pakket

Naast de Nederlandse aanpak zijn er ook op Europees niveau nieuwe regels op komst: het ‘AML-pakket’ (Anti Money Laundering). Het doel is de antiwitwasregels in de hele EU te harmoniseren en toezicht beter te organiseren. Ook in dit pakket krijgen FIU’s een opschortingsbevoegdheid, met een iets ruimere reikwijdte. Het Europese AML-pakket gaat medio 2027 in. Meer informatie hierover volgt.

Meer informatie