Organisatie

Met haar financial intelligence levert de FIU-Nederland op nationaal en internationaal niveau een belangrijke bijdrage aan de bestrijding van witwassen en financiering van terrorisme. Een internationale benadering en een goede ketensamenwerking met nationale partners is hierbij van groot belang.

Witwassen en financiering van terrorisme zijn grensoverschrijdende problemen, die alleen internationaal effectief kunnen worden bestreden. Binnen de Europese Unie en door de Financial Action Task Force (FATF) worden met landen bindende afspraken gemaakt over de aanpak van deze problemen. Europese richtlijnen en intergouvernementele verplichtingen vormen dan ook de basis voor de Nederlandse wet- en regelgeving. Deze verplichtingen gelden ook voor de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Met de Wet ter voorkoming van Witwassen en Financieren van Terrorisme BES is voor wat betreft deze openbare lichamen uitvoering gegeven aan de Europese Derde Witwasrichtlijn uit 2005. Deze Derde Witwasrichtlijn (Richtlijn 2005/60/EG) bouwt voort op bestaande EU-wetgeving en houdt tegelijkertijd rekening met de zogeheten veertig aanbevelingen van de Financial Action Task Force (FATF). Recent is een Vierde Witwasrichtlijn aangenomen door het Europees Parlement en de Raad. Uiterlijk in 2017 moeten Nederland en de andere lidstaten van de Europese Unie uitvoering hebben gegeven aan de verplichtingen die uit deze nieuwe richtlijn voortvloeien.

 

Missie, taken en bevoegdheden

De missie van de FIU-Nederland is om met haar financial intelligence misdaad, vooral witwassen en de financiering van terrorisme, te voorkomen en te bestrijden met het oog op het waarborgen van de integriteit van het (Nederlandse) financiële stelsel.

De wettelijke taak van de FIU-Nederland staat beschreven in artikel 3.2 Wwft BES. De FIU-Nederland heeft als hoofdtaak om de ongebruikelijke transacties nader te onderzoeken en te verrijken met aanvullende informatie, om te bezien of deze transacties verdacht verklaard kunnen worden en zodoende gedeeld kunnen worden met opsporings- en inlichtingendiensten.

De FIU-Nederland ontvangt jaarlijks zo’n 200.000 meldingen van ongebruikelijke transacties. Deze worden opgenomen in een streng beveiligde database, ook wel ‘de buffer’ genoemd. De meldingen worden zeer vertrouwelijk behandeld. Alleen geautoriseerde medewerkers van de FIU-Nederland hebben toegang tot deze afgeschermde database.

Verdachtverklaring
Alleen het Hoofd van de FIU-Nederland heeft de bevoegdheid om ongebruikelijke transacties verdacht verklaren. Verdachtverklaring kan plaatsvinden na:

1 matching met politiegegevens;
2 eigen onderzoek door de FIU-Nederland;
3 gerichte informatieverzoeken van opsporingsdiensten (zgn. LOvJ-verzoeken);
4 bevragingen van buitenlandse FIU's.

De verdachte transacties worden doorgemeld en geregistreerd in Blueview, een politie-informatiesysteem waar alle opsporingsinstanties toegang toe hebben.

Art. 3.6-bevraging
Voor de FIU-Nederland is een goede samenwerking met de meldplichtige instellingen bijzonder belangrijk. Alleen met kwalitatief goede meldingen is snel en effectief onderzoek naar eventuele betrokkenheid van personen bij witwassen of het financieren van terrorisme mogelijk. Naar aanleiding van de ontvangen melding is de FIU-Nederland op grond van artikel 3.6 Wwft BES bevoegd om aan de instelling nadere gegevens of inlichtingen te vragen die nodig zijn voor het uitvoeren van haar taken.

Bewaartermijn transacties
Meldingen van ongebruikelijke transacties worden gedurende een periode van vijf jaar in de afgeschermde database bewaard. Daarna wordt de transactie uit de database verwijderd en vernietigd. Is een transactie verdacht verklaard dan wordt de bewaarperiode verlengd tot tien jaar.

Vrijwaring en terugkoppeling
Een instelling die melding heeft gedaan van een ongebruikelijke transactie ontvangt een automatisch bericht, te weten een ontvangstbevestiging. Deze is belangrijk in verband met de vrijwaring.

De FIU-Nederland geeft, onder andere op basis van casuïstiek terugkoppeling op wat zij kan doen met de door haar ontvangen meldingen. Deze terugkoppeling is van belang omdat op basis hiervan instellingen hun interne organisatie kunnen aanpassen en alert kunnen maken op bepaalde trends en patronen die wijzen op witwassen of terrorismefinanciering.

Voor meer informatie over de werkzaamheden van de FIU-Nederland wordt verwezen naar de Jaaroverzichten.